Senin, 06 November 2017

Panjang, Kuat jeung Gede

Carpon Mangle, N0 2635, 6 Juli _ 12 Juli 2017.


Panjang, Gedé jeung Kuat
Ku Nina Rahayu Nadéa
Kacaritakeun di hiji kerajaan. Aya hiji putri anu geulis kabina bina. Kulantaran geulisna téa, rabul lalaki anu ngalamar hayang ngajadikeun Nyi Putri salaku pamajikanna. Hanjakal. Teu aya nu cocok. Maranéhna baralik deui. Luménghoy. Lamaranna teu ditarima.
                Rahayat  bingung ku Nyi Putri.  Piraku tinu rabul nu datang teu aya nu kapilih hiji hiji acan.  Nu kasép ditolak komo deui nu kolot mah geus karuhan.  Meureun Nyi Putri mandang harta? Dina enyana gé, meujeuhna. Piraku nu jugala meunang cacah kuricakan. Tapi kabéh  anéheun waktu aya hiji putra kerajaan ti RajaDalu, ngahaja datang. Jauh jauh dijugjug anggang ditéang. Ngan hiji pamaksudan, rék ngalamar Nyi Putri. Tapi ning balikna ngaligeuh.
                Moal kitu Nyi Putri gering? Loba anu mikir nepi ka dinya. Atuh rabul dukun  datang rék ngubaran Nyi Putri. Ngan teu tulus. Ngadon dibagéakeun kulutusna  pihak kerajaan. Teu pupuguh atuh ngadon rabul dukun. “Barina gé teu ngondang, “ ceuk gulang gulang.   
Kangjeng raja kacida bingung ku polah Nyi Putri. Dina kaayaan gering parna, hayang manéhna ningali Nyi Putri rumah tangga. Neruskeun tanggung jawabna salaku putri kerajaan. Nyaksian Nyi Putri ngaheuyeuk nagri saacan puput umur.
*
                Aya hiliwir angin, béja anu datang teuing timana. Ngan cenah éta béja anu jitu. Sarat pikeun para lalaki sangkan bisa nyandingkeun Nyi Putri. Duka teuing naon saratna. Ukur haréwos angin, haréwos jalma ka jalma deui. Kitu jeung kitu.  Nu puguh mah ti barang ngadéngé haréwos, loba lalaki langsung nyumput ka nu suni. Ka kamar. Ka cai. Ningali naon anu dipikahayang ku Nyi Putri. Aya nu jigrah, aya ogé nu hanjelu nepi ka kagegeringan. Loba ogé anu bur ber ihtiar.  Ti obat modern nepi ka tradisional kabéh dicobaan, dapon kahayang Nyi Putri katedunan.
Sawatara lila kerajaan rada jempling. Nu biasana rabul ngalamar Nyi Putri ayeuna mah jempling. Da éta keur ihtiar heula meureunan. Ngan  Kangjeng Raja mah sieun nataku. Inggis Nyi Putri saumur umur teu payu. Atuh inyana nyieun béwara yén sing saha waé anu bisa ngabandang Nyi Putri, baris kabagéan harta nu moal béak nepi ka tujuh turunan. Kabéh harta seja dibikeun.
                Jul jol nu datang. Ti jajaka nepi ka kolot, kabéh datang metakeun pangabisa, nu diharep sangkan Nyi Putri léah. Ayeuna mah Nyi Putri ku anjeun nu nyanghareupan sémah téh. Ditingali naha cenah geus luyu jeung kahayangna. Tapi nya kitu balikna léngoh deui waé. Da cenah can nyumponan sarat. Datang deui lamun saratna geus lengkep.
Hiji jawara kolot datang. Kumisna baplang sangadulang. Diiket barangbang semplak. Datang ka kerajaan pinuh ku kayakinan. Manéhna geus tapa lila. Geus meunang élmu pikeun meruhkeun Nyi Putri.
Digleu ... digleu.. éta jalma  gendut datang. Cedok nyembah payuneun Nyi Putri.
“Kaula, katelahna Aryana Dipa. Seja nohonan kahoyong Ndén Putri.” Eureuleu teurab. Leguk heula nginum siga nu capé. Ngarénghap heula panjang.  Ningali teu ngiceup ka Nyi Putri hareupeun. Neureuy ciduh siga ucing manggih lauk. Kasihir ku geulisna. Panonna burial buncelik, nepi ka poho teu ngiceup. “Bilih Ndén Putri teu percanten, ayeuna kénéh urang buktoskeun.” Manéhna nangtung ajeg. Ngalaan pangsi nu keur dipaké.
“Ké...ké... nanaonan ari Andika?” Nyi Putri reuwas. Ngeureunkeun paniatan éta lalaki.
“Muhun ayeuna kénéh urang buktoskeun. Tapi bilih alim di dieu. Hoyong urang paduduaan hayu atuh. Ku Engkang dipangku.” Ngaléngkah ka hareup. Maksudna rék ngais Nyi Putri.
Nyi  putri gasik nangtung. “Tong wawanian Andika!”
“Ih, atuh moal terang. Panjang, kuat jeung gedéna.”
“Maksudna?” Nyi Putri olohok.   
“Pan Akang mah. Nohonan kahoyong salira.” Cenah angger gumasep pikasebeleun. “Akang tos tapa lami. Sangkan panjang, kuat jeung gedé. Tah kitu. Matakna bilih teu percanten hayu urang suka suka jeung Akang. Tinangtu Ndén Putri  deudeuieun.”
Nyi Putri imut. Kaharti.
“Maksud kuring mah lain ka dinya... Ngan rumasa resep kanu panjang  kuat jeung gedé.”
“Tah... tah... éta mah abdi pisan.”
“Déngékeun. Panjang hartina panjang pamikiran. Teu gedebas gedebus. Kudu bisa nyieun kaputusan anu panghadéna demi kapentingan rahayat. Kuat hartina kuat  jasmani rohanina. Kuat nyanghareupan pakewuh anu datang. Komo ayeuna ieu kerajaan téh rék aya nu nyerang. Kudu aya di panghareupna. Nyanghareupan musuh. Demi nu terakhir gedé. Maksudna kudu gedé jasa ka ieu kerajaan. Témbongkeun pangabisa. Lain hayang dibéré tapi kudu méré.” Nyu Putri nyarita panjang lebar.***


Nina Rahayu Nadéa. Menulis dalam bahasa Indonesia dan bahasa Sunda. Tulisannya dimuat di:  Pikiran Rakyat, Galamedia, Kabar Priangan, Majalah Kartini, Analisa Medan, Radar Bojonegoro, Majalah Potret Banda Aceh, Majalah Baca Banda Aceh, Suara Karya, Suara Daerah, Majalah Kandaga, Majalah Mangle, SundaMidang, Galura,  Tabloid Ganesha, Tribun Jabar, Koran Merapi Yogyakarta, Majalah HAI, Majalah Loka Tasikmalaya, Majalah Guneman,  Sastra Sumbar, Majalah Bobo, Buletin Jejak, KOMPAS, Kedaulatan Rakyat, Solo Pos, Joglo Semar, Radar Banyuwangi, dll


Panjang, Gedé jeung Kuat
Ku Nina Rahayu Nadéa
Kacaritakeun di hiji kerajaan. Aya hiji putri anu geulis kabina bina. Kulantaran geulisna téa, rabul lalaki anu ngalamar hayang ngajadikeun Nyi Putri salaku pamajikanna. Hanjakal. Teu aya nu cocok. Maranéhna baralik deui. Luménghoy. Lamaranna teu ditarima.
                Rahayat  bingung ku Nyi Putri.  Piraku tinu rabul nu datang teu aya nu kapilih hiji hiji acan.  Nu kasép ditolak komo deui nu kolot mah geus karuhan.  Meureun Nyi Putri mandang harta? Dina enyana gé, meujeuhna. Piraku nu jugala meunang cacah kuricakan. Tapi kabéh  anéheun waktu aya hiji putra kerajaan ti RajaDalu, ngahaja datang. Jauh jauh dijugjug anggang ditéang. Ngan hiji pamaksudan, rék ngalamar Nyi Putri. Tapi ning balikna ngaligeuh.
                Moal kitu Nyi Putri gering? Loba anu mikir nepi ka dinya. Atuh rabul dukun  datang rék ngubaran Nyi Putri. Ngan teu tulus. Ngadon dibagéakeun kulutusna  pihak kerajaan. Teu pupuguh atuh ngadon rabul dukun. “Barina gé teu ngondang, “ ceuk gulang gulang.   
Kangjeng raja kacida bingung ku polah Nyi Putri. Dina kaayaan gering parna, hayang manéhna ningali Nyi Putri rumah tangga. Neruskeun tanggung jawabna salaku putri kerajaan. Nyaksian Nyi Putri ngaheuyeuk nagri saacan puput umur.
*
                Aya hiliwir angin, béja anu datang teuing timana. Ngan cenah éta béja anu jitu. Sarat pikeun para lalaki sangkan bisa nyandingkeun Nyi Putri. Duka teuing naon saratna. Ukur haréwos angin, haréwos jalma ka jalma deui. Kitu jeung kitu.  Nu puguh mah ti barang ngadéngé haréwos, loba lalaki langsung nyumput ka nu suni. Ka kamar. Ka cai. Ningali naon anu dipikahayang ku Nyi Putri. Aya nu jigrah, aya ogé nu hanjelu nepi ka kagegeringan. Loba ogé anu bur ber ihtiar.  Ti obat modern nepi ka tradisional kabéh dicobaan, dapon kahayang Nyi Putri katedunan.
Sawatara lila kerajaan rada jempling. Nu biasana rabul ngalamar Nyi Putri ayeuna mah jempling. Da éta keur ihtiar heula meureunan. Ngan  Kangjeng Raja mah sieun nataku. Inggis Nyi Putri saumur umur teu payu. Atuh inyana nyieun béwara yén sing saha waé anu bisa ngabandang Nyi Putri, baris kabagéan harta nu moal béak nepi ka tujuh turunan. Kabéh harta seja dibikeun.
                Jul jol nu datang. Ti jajaka nepi ka kolot, kabéh datang metakeun pangabisa, nu diharep sangkan Nyi Putri léah. Ayeuna mah Nyi Putri ku anjeun nu nyanghareupan sémah téh. Ditingali naha cenah geus luyu jeung kahayangna. Tapi nya kitu balikna léngoh deui waé. Da cenah can nyumponan sarat. Datang deui lamun saratna geus lengkep.
Hiji jawara kolot datang. Kumisna baplang sangadulang. Diiket barangbang semplak. Datang ka kerajaan pinuh ku kayakinan. Manéhna geus tapa lila. Geus meunang élmu pikeun meruhkeun Nyi Putri.
Digleu ... digleu.. éta jalma  gendut datang. Cedok nyembah payuneun Nyi Putri.
“Kaula, katelahna Aryana Dipa. Seja nohonan kahoyong Ndén Putri.” Eureuleu teurab. Leguk heula nginum siga nu capé. Ngarénghap heula panjang.  Ningali teu ngiceup ka Nyi Putri hareupeun. Neureuy ciduh siga ucing manggih lauk. Kasihir ku geulisna. Panonna burial buncelik, nepi ka poho teu ngiceup. “Bilih Ndén Putri teu percanten, ayeuna kénéh urang buktoskeun.” Manéhna nangtung ajeg. Ngalaan pangsi nu keur dipaké.
“Ké...ké... nanaonan ari Andika?” Nyi Putri reuwas. Ngeureunkeun paniatan éta lalaki.
“Muhun ayeuna kénéh urang buktoskeun. Tapi bilih alim di dieu. Hoyong urang paduduaan hayu atuh. Ku Engkang dipangku.” Ngaléngkah ka hareup. Maksudna rék ngais Nyi Putri.
Nyi  putri gasik nangtung. “Tong wawanian Andika!”
“Ih, atuh moal terang. Panjang, kuat jeung gedéna.”
“Maksudna?” Nyi Putri olohok.   
“Pan Akang mah. Nohonan kahoyong salira.” Cenah angger gumasep pikasebeleun. “Akang tos tapa lami. Sangkan panjang, kuat jeung gedé. Tah kitu. Matakna bilih teu percanten hayu urang suka suka jeung Akang. Tinangtu Ndén Putri  deudeuieun.”
Nyi Putri imut. Kaharti.
“Maksud kuring mah lain ka dinya... Ngan rumasa resep kanu panjang  kuat jeung gedé.”
“Tah... tah... éta mah abdi pisan.”
“Déngékeun. Panjang hartina panjang pamikiran. Teu gedebas gedebus. Kudu bisa nyieun kaputusan anu panghadéna demi kapentingan rahayat. Kuat hartina kuat  jasmani rohanina. Kuat nyanghareupan pakewuh anu datang. Komo ayeuna ieu kerajaan téh rék aya nu nyerang. Kudu aya di panghareupna. Nyanghareupan musuh. Demi nu terakhir gedé. Maksudna kudu gedé jasa ka ieu kerajaan. Témbongkeun pangabisa. Lain hayang dibéré tapi kudu méré.” Nyu Putri nyarita panjang lebar.***


Nina Rahayu Nadéa. Menulis dalam bahasa Indonesia dan bahasa Sunda. Tulisannya dimuat di:  Pikiran Rakyat, Galamedia, Kabar Priangan, Majalah Kartini, Analisa Medan, Radar Bojonegoro, Majalah Potret Banda Aceh, Majalah Baca Banda Aceh, Suara Karya, Suara Daerah, Majalah Kandaga, Majalah Mangle, SundaMidang, Galura,  Tabloid Ganesha, Tribun Jabar, Koran Merapi Yogyakarta, Majalah HAI, Majalah Loka Tasikmalaya, Majalah Guneman,  Sastra Sumbar, Majalah Bobo, Buletin Jejak, KOMPAS, Kedaulatan Rakyat, Solo Pos, Joglo Semar, Radar Banyuwangi, dll

Rabu, 01 November 2017

Diajar Shaum

Wilujeng Ega, carponna dimuat di Majalah Mangle.


Carpon Alit
Diajar Saum
Aya tilu murangkalih, namima: Sarah, Syla sareng Salma. Syla sareng Salma mah saumna tara dugi ka tamat. Tapi Sarah mah sok tamat waé. Kumargi upami saumna tamat sok dipasihan artos ku mamahna.
“Salma, Syla? Saumna sok tamat tara?”
“Abi mah saumna dugi ka lohor. Teras di sambung deui.”
“Abi gé tara tamat. Sok lapar waé. Upami Sarah?”
“Abi mah sok tamat. Da ku Mamah sok dipasihan artos.” Sarah némbongkeun artos tina sakuna.”
“Aduh artosna meni seueur.”
“Muhun pan saum waé. Teras saur Mamah upami saumna tamat kénging pahala anu ageung ti Gusti Alloh. Engké wengi urang tarawéhan nya.”
“Muhun. Hayu ah, urang uih tos sonten. Amengna atosan nya.” Bring nu tiluan téh ngalabring uih ka bumi séwang-séwangan.
*
“Sarah énggal abdas heula.”
“Sakedap atuh, Bu. Hoyong nongton heula” 
Énggal Sarah tarawéhna badé dikawitan.”
 “Muhun. Sarah nyandak heula mukena.”
“Sarah badé di payun atanapi di pengker netepanna?”
“Ah, hoyong sareng Ibu di pengker. Di pengker mah tiasa nyarandé.”
“Atanapi badé sareng réréncangan di payun? Pan aya Syla sareng Salma ayeuna mah.”
“Nya tos atuh Sarah mah netepanna sareng réréncangan di payun.”
“Sok atuh kaditukeun énggal mukenana bisi kabujeng ditempatan ku nu sanés tempatna.”
“Muhun, Bu.” Sarah lumpat ka masjid anu aya payuneun bumi.
            Dugi ka masjid Sarah nyampeurkeun Syla sareng Salma. “Héy, Syla, Salma, netepanna di payun yu?”    
“Hayu...” Syla sareng Salma nuturkeun Sarah.
            “Sarah ayeuna téh sunat. Sarah badé ngiringan sunat teu?” Syla naros.
            “Ah, moal waka. Bisi capé engké tarawéhna. Da saur Mamah tarawéhna kedah pul, teu kénging liren.”
            “Hayu atuh meungpeung sunat urang calik heula. Urang maén aabécéan.” Sarah, Syla sareng Salma ameng aabécéan.
“ABC ada lima.” Ramo sadayana luhureun sajadah.
“Tina bubuahan nya.” Sarah nyarios.
“a...b...c...d...e...f...g...h...i...j.”
            “J?”
            “Abi Jeruk.” Saur sarah
            “Jambu,” saur Syla.
            “Aduh abi naon nya.” Salma ngahuleng.
            “Salma éléh... Salma éléh.... Kedah diciwit.”
Tapi amengna teu diteraskeun kumargi waktosna netepan Isa. Salma, Syla sareng Sarah énggal tatih ngiringan netepan.
            Dina waktosna netepan tarawéh. Sarah mah giat. Netepan teras. Syla sareng Salma mah seueur lirénna, teu giat siga Sarah.
            “Sarah tong netepan teras atuh capé. Mending istirahat heula siga abi.”
            “Alim, ah. Pan abi mah netepan kedah pul. Améh artosna ditambihan. Héhé.”
            “Ah, abi gé engké mah badé netapan pul, ah. Engké ka mamah badé nyungkeun artos siga Sarah.”
            Balubar ti masjid kaluar sasarengan. Ngobrol heula di buruan masjid.
“Sila, Salma urang mésér baso yu ka Pa ustad.”
            “Hayu atuh. Ku abdi diantos nya di bumi Pa ustad. Abina nyandak heula artos.”
            “Duh kumaha nya. Abi mah teu gaduh artos. Artos jajanna tadi tos diséépkeun.” Saur Syla. “Duh Sarah mah artosna meni seueur.” Syla ningal artos Sarah.
            “Pan abi mah tarawéh sareng saumna pul, janten ku mamah sok dipasihan artos.”
            “Ah abi gé ayeuna mah  tarawéh sareng saumna badé pul. Méh siga Sarah.”
            “Nya sok atuh. Ayeuna mah artos basona ti abi heula. Énjing artosna ti Syla.”
            “Siap Sarah.” Syla seuri atoh. Tah ti harita, Sila sareng Salma rajin netepan sareng saumna.***
           
Kintunan:
Regalia Candranaran Arief Nadea
Kelas 2B
SD YWKA.
Jalan Rajawali Bandung.